Kada se govori o doprinosu Roma svetskoj istoriji, najčešće se pominju muzika, umetnost, kultura i stradanje kroz vekove. Mnogo ređe se govori o ljudima iz romskog naroda koji su učestvovali u velikim vojnim, naučnim i tehnološkim podvizima 20. veka. Jedno od takvih imena je Aleksandar Baurov, ruski Rom čija biografija i danas iznenađuje mnoge. Prema dostupnim istorijskim izvorima, Baurov je bio deo sovjetskog vojnog i inženjerskog sistema koji je posle Drugog svetskog rata učestvovao u razvoju i lansiranju prvih sovjetskih raketa. (Roma Sinti Genocide)

Aleksandar Baurov rođen je 23. marta 1906. godine u Sankt Peterburgu, u porodici poznatih romskih umetnika, muzičara i pevača. I sam je u mladosti svirao gitaru i nastupao u ansamblu, ali je njegov životni put krenuo u drugačijem pravcu. Završio je školovanje iz oblasti elektromehaničkih komunikacija u Lenjingradu i radio kao laborant, što ga je udaljilo od porodične umetničke tradicije i usmerilo ka tehničkom i vojnom radu. (rromani-resistance.com)

Tokom Drugog svetskog rata Baurov je služio u Crvenoj armiji. Izvori navode da je bio komandant komunikacione podrške, a kasnije i komandant jedinice u okviru aeronautičke divizije. Njegova ratna biografija obeležena je hrabrošću, teškim ranjavanjima i brojnim odlikovanjima. Pominju se Orden Crvene zvezde, Orden Crvene zastave, Orden Aleksandra Nevskog, kao i poljski Krst hrabrih, što govori da nije bio samo deo sistema, već i čovek čija je uloga bila ozbiljno prepoznata. (ERIAC)

Posle rata dolazi deo njegove biografije koji ga čini posebno važnim. Kao visoko odlikovan oficir, Baurov prelazi u Sovjetski inženjerski korpus, za koji izvori navode da je učestvovao u izgradnji i lansiranju prvih sovjetskih raketa. Upravo zbog toga se danas u pojedinim tekstovima o njemu govori kao o Romu koji je učestvovao u putu Sovjetskog Saveza ka svemiru. Važno je, međutim, biti precizan: Baurov nije bio “čovek koji je sam poslao Ruse u svemir”, već deo velikog državnog, vojnog i inženjerskog aparata koji je postavio temelje sovjetskog raketnog i svemirskog programa. (Roma Sinti Genocide)

Baš u toj činjenici leži i najveća snaga njegove priče. U vremenu kada se o Romima često govorilo kroz stereotipe, Aleksandar Baurov je svojim životom pokazao sasvim drugu sliku: sliku obrazovanog, disciplinovanog, hrabrog i tehnički osposobljenog čoveka koji je bio deo jedne od najvećih tehnoloških epoha 20. veka. Njegova biografija razbija uvrežene predstave i podseća da su Romi ostavljali trag i tamo gde ih istorija retko pominje — u vojsci, inženjerstvu i razvoju moderne tehnologije. (Roma Sinti Genocide)

Danas je Baurovljevo ime mnogo poznatije u krugovima koji se bave romskom istorijom i kulturom nego u široj javnosti. Ipak, upravo zato njegova priča zaslužuje više prostora. Ona nije važna samo kao zanimljiv istorijski detalj, već i kao dokaz da je romska zajednica dala ljude koji su učestvovali u događajima svetskog značaja. U vremenu kada se često vodi borba za vidljivost romskog doprinosa društvu, priča o Aleksandru Baurovu ima posebnu težinu. (mail.romatimes.news)

Možda je zato najpoštenije reći ovako: Aleksandar Baurov nije bio legenda iz mita, već stvarna istorijska ličnost — Rom koji je iz sveta muzike i skromnog porekla stigao do toga da bude deo sistema koji je Sovjetski Savez poveo ka svemirskoj eri. I to je činjenica koja zaslužuje da se pamti. (Roma Sinti Genocide)